Konsep Takaful

Konsep perlindungan telah lama digunakan oleh Islam melalui sistem wang darah (wang pampasan), adat puak Arab serta melalui penggunaan prinsip pampasan dan tanggungjawab kumpulan oleh Nabi Muhammad S.A.W. Ulama Islam mengiktiraf sistem Al-Aqila, yang digalakkan oleh Nabi dan diamalkan oleh umat Islam di Mekah dan Madinah pada masa itu, sebagai asas perlindungan bersama atau insurans ataupun kini takaful.
Kontrak takaful mestilah berdasarkan prinsip kerjasama, perlindungan dan saling bertanggungjawab dan mesti mengelakkan adanya perbuatan faedah (riba), perjudian (al-maisir) dan ketidakpastian (al-gharar).

Sebuah syarikat takaful menjalankan segala urusan dengan cara yang memenuhi skop Syariah Islam sama ada ia adalah untuk melabur dananya, menjalankan perniagaan dalam semua jenis insurans (am dan keluarga) atau dalam mana-mana bidang lain kewangan yang berkaitan. Memorandum dan Artikel Persatuan syarikat menggariskan pendekatan ini.

Syarikat biasanya mempunyai satu jawatankuasa ulama Syariah terkemuka. Bimbingan dan nasihat mereka secara langsung adalah penting pada semua peringkat operasi takaful, dari sudut aktiviti jualan untuk pembayaran faedah, dari perakaunan untuk melabur dana, dari aktiviti untuk berkhidmat kepada masyarakat melalui aktiviti insurans dan bukan insurans seperti menyokong kerja amal, dan lain-lain Semua operasi dan kontrak dibentuk untuk memastikan bahawa apa-apa unsur yang menimbulkan was-was, dan judi dihapuskan atau dikurangkan daripada mereka. Ini adalah penting untuk mengekalkan prinsip 'tolong menolong' dan 'kerjasama' di dalam takaful.

Sebuah syarikat takaful tidak mempunyai 'Pemegang Polisi'. Ia mempunyai 'Penyumbang' atau 'Peserta' yang mereka bersama-sama menyertai (menyumbang/menderma) dalam dana takaful untuk faedah bersama. Mereka adalah pemilik dana dan Syarikat hanya menguruskan dan mengendalikan dana takaful bagi pihak mereka.

Syarikat memastikan bahawa kepentingan peserta (diinsuranskan) berdasarkan prinsip kerjasama dan perpaduan. Sekiranya penyumbang mengalami kerugian kewangan, dia dibayar satu jumlah daripada dana takaful dalam selaras dengan prinsip-prinsip asas dan pengunderaitan insurans. Semua kaedah saintifik yang biasanya digunakan dalam aplikasi insurans seperti pengunderaitan kewangan dan perubatan, dan lain-lain sperti kadar mortaliti dan morbiditi digunakan dalam operasi takaful.

Dalam menegakkan prinsip-prinsip kerjasama, penyertaan dalam sistem takaful disifatkan secara sukarela. Dengan menandatangani kontrak takaful, setiap penyumbang bersetuju untuk menegakkan semangat kerjasama dan perpaduan bersama dan bantu membantu antara satu sama lain melalui sistem takaful.  

Oleh itu, sumbangan setiap peserta  adalah sebahagian daripada sumbangan kolektif tanpa jangkaan pulangan tetap individu terlebih dahulu. Ini adalah penting untuk menghapuskan sistem keraguan atau memberi apa-apa kemiripan perjudian. Di  Malaysia, Indonesia dan Brunei derma ini dikenali sebagai tabarru. Di Timur Tengah, ia biasanya dikenali sebagai sumbangan ta'awun atau derma takaful.